شناخت مخاطب
۴ موضوع · ۴ منبع آخرین بهروزرسانی:پرسونا با حدس ساخته نمیشود. از مصاحبه، نظر مشتری و رفتار جستجو استفاده کنید. مهمتر از سن و جنسیت، کاری است که کاربر میخواهد انجام دهد.
موانع خرید را جدا بنویسید: قیمت، اعتماد، زمان، دسترسی. هر مانع، یک محتوای پاسخ میخواهد.
این مهارت چیست
تحقیق مخاطب یعنی پیش از نوشتن پیام یا ساختن محصول، بفهمیم مخاطب واقعاً چه کسی است، چه مشکلی دارد، با چه واژهای آن را توصیف میکند و در تصمیمش به چه چیزی تکیه میکند. نتیجهٔ این کار یک تصویر روشن از نیازها و انگیزههاست، نه فهرستی از حدسهای شخصی.
تحقیق مخاطب با آمار جمعیتی خشک فرق دارد. دانستن سن و شهر کافی نیست؛ باید بدانیم کاربر در چه لحظهای دنبال راهحل میگردد، چه چیزی او را مردد میکند و چه تجربهای از رقبا داشته است. منابع در دسترس همهجا هست: نظرات مشتریان، پیامهای پشتیبانی، سؤالهای فروش، جستجوهای داخلی سایت و گفتگوهای جامعههای تخصصی.
چرا مهم است
هر پیام، صفحه یا کمپینی که برای «همه» ساخته شود، معمولاً برای هیچکس دقیق نیست. تحقیق مخاطب کمک میکند تیم قبل از خرج بودجه، بفهمد کدام بخش از بازار را اول هدف بگیرد و چه وعدهای برای آن بخش باورپذیرتر است.
این مهارت یک تصمیم تجاری را ساده میکند: کدام نیاز را اول حل کنیم. مثلاً اگر بیشتر سؤالهای پشتیبانی دربارهٔ راهاندازی محصول باشد، تیم محتوا میتواند اول آموزش راهاندازی را منتشر کند و تیم فروش هم از همان زبان در مکالمه استفاده کند. وقتی همه از یک زبان مشترک مخاطب استفاده میکنند، پیام یکدست میشود و اعتماد سریعتر ساخته میشود.
در کدام نقشها لازم است
- پرفرمنس مارکتر: برای تعیین مخاطب هر کمپین، انتخاب پیام و بررسی اینکه کدام بخش بازار پاسخ بهتری میدهد.
- استراتژیست و مدیر محتوا: برای انتخاب موضوع، لحن و زاویهٔ محتوا بر اساس نیاز واقعی مخاطب.
مسیر یادگیری
مبتدی
- آنچه دربارهٔ مخاطب میدانید را از آنچه حدس میزنید جدا بنویسید و برای هر حدس دنبال شاهد بگردید.
- بیست نظر یا سؤال واقعی از مشتریان و کاربران جمع کنید و هر کدام را با یک برچسب نیاز دستهبندی کنید.
- یک توصیف کوتاه از مخاطب بنویسید که فقط شامل نیاز و موقعیت باشد، نه ویژگیهای ساختگی.
میانی
- پنج گفتگوی کوتاه با مشتری یا کاربر انجام دهید و جملههای دقیق او را یادداشت کنید.
- سؤالهای مخاطب را به مراحل مسیر تصمیم وصل کنید و برای هر مرحله یک محتوا پیشنهاد دهید.
- بخشبندی مخاطب را بر اساس نیاز و موقعیت بسازید، نه فقط سن و جنسیت.
پیشرفته
- یک برنامهٔ تکرارشونده برای تحقیق مخاطب طراحی کنید تا دانش به یک پروژهٔ یکباره تبدیل نشود.
- یافتههای کیفی را با دادهٔ رفتاری مثل جستجو و کلیک مقایسه کنید و تفاوتها را توضیح دهید.
- یک مخزن بینش بسازید که تیم محتوا، فروش و محصول از آن استفاده کنند و با هر تحقیق بهروز شود.
تمرین عملی
یک صفحهٔ محصول یا خدمت انتخاب کنید. ده سؤال واقعی دربارهٔ آن را از نظرات، پستهای عمومی و گفتگوهای آنلاین جمع کنید. سؤالها را در سه دستهٔ نیاز دستهبندی کنید و برای هر دسته یک تیتر پیشنهادی بنویسید که با جملههای خود مخاطب شروع شود. در پایان بنویسید کدام دسته بیشتر تکرار شده و چرا. این تمرین به ابزار پرداختی نیاز ندارد.
اشتباههای رایج
- ساختن پرسونا با جزئیات ساختگی: نام، شغل و عادتهایی که هیچ دادهای پشتشان نیست، تصمیم را گمراه میکند.
- پرسیدن فقط از مشتریان فعلی: کسانی که خرید نکردهاند یا رفتهاند، اطلاعات مهمتری دربارهٔ دلیل مقاومت میدهند.
- یکی گرفتن جمعیتشناسی با انگیزه: دو نفر همسن میتوانند برای دو دلیل کاملاً متفاوت خرید کنند.
- تحقیق یکباره: نیازها و رقبا تغییر میکنند؛ بینش قدیمی بدون بازبینی، گمراهکننده میشود.
- نادیده گرفتن تیم فروش و پشتیبانی: آنها بیشترین تماس مستقیم با مخاطب را دارند و میتوانند گفتگو را به داده تبدیل کنند.
منابع معتبر
- آزمایش کاربردپذیری برای مبتدیان — Nielsen Norman Group
- مقالات Product Talk — Product Talk
- منابع کاربردپذیری — Digital.gov
ایستگاههای مرتبط
تحقیق مخاطب پایهٔ چند مهارت دیگر است؛ پس از این ایستگاه، تحقیق کاربر را برای روشهای عمیقتر، استراتژی محتوا را برای تبدیل یافتهها به برنامه و جایگاهیابی را برای انتخاب پیام متمایز ببینید. برای تمرین بیشتر، بخش «تمرین» پایین همین صفحه را ببینید.
موضوعها
همهٔ ۴ موضوع
مبتدی ۱ منبع نقشهٔ همدلی Empathy Map
چیست
نقشهٔ همدلی یک صفحه است که میگوید مشتری چه فکر میکند، چه حس میکند، چه میگوید و چه میکند. محتوایی که از این نقشه شروع شود، با زبان مشتری حرف میزند، نه با زبان شرکت.
چطور انجام میشود
- با چند مشتری واقعی یا صاحب کسبوکار گفتگو کنید.
- جملههای خود آنها را بنویسید، نه برداشت خودتان را.
- دردها و خواستهها را در چهار بخش نقشه بچینید.
از تجربهٔ من
هر پروژهٔ سئو و محتوای من با نقشهٔ همدلی شروع میشود: جلسههای متعدد با صاحب کسبوکار و سؤالهای زیاد، پیش از هر کیورد ریسرچی.
تمرین
برای یک کسبوکار، با سه مشتری حرف بزنید و نقشهٔ همدلی یکصفحهای بکشید.
منابع
مبتدی ۱ منبع سؤالهای واقعی مشتری Customer Questions
چیست
بهترین موضوعهای محتوا همان سؤالهایی است که مشتری پیش از خرید میپرسد: پشت تلفن، در دایرکت، در کامنتها و در «سؤالهای مرتبط» گوگل.
چطور انجام میشود
- سؤالهای تکراری تیم فروش و پشتیبانی را جمع کنید.
- کامنتها و پیامها را مرور کنید.
- هر سؤال پرتکرار را به یک صفحه یا بخش تبدیل کنید.
از تجربهٔ من
در درمانکده، کامنتهای مجله خودشان معدن سؤال بودند: نزدیک ۲۰ هزار کامنت داشتیم و پاسخ به آنها هم محتوا ساخت و هم درآمد.
تمرین
بیست سؤالی را که مشتریها بیشتر از همه میپرسند فهرست کنید و کنار هرکدام بنویسید جوابش کجای سایت است.
منابع
میانی ۱ منبع قصد جستجو در محتوا Search Intent for Content
چیست
یک موضوع میتواند چهار قصد داشته باشد: یاد گرفتن، مقایسه، خرید یا پیدا کردن یک برند. محتوایی که قصد را درست بفهمد، هم رتبه میگیرد و هم خواننده را به قدم بعدی میبرد.
چطور انجام میشود
- قبل از نوشتن، نتایج صفحهٔ اول گوگل را ببینید.
- قالب محتوا را با قصد هماهنگ کنید: راهنما، مقایسه، صفحهٔ خدمت.
- قدم بعدی را متناسب با همان قصد پیشنهاد دهید.
تمرین
برای پنج موضوع، قصد غالب و قالب مناسب محتوا را بنویسید.
میانی ۱ منبع تحلیل محتوای رقبا Competitor Content Analysis
چیست
محتوای رقبا نشان میدهد بازار به چه سؤالهایی جواب داده و کجا جای خالی است. هدف کپی نیست؛ پیدا کردن چیزی است که رقبا نگفتهاند.
چطور انجام میشود
- سه رقیبی را که در گوگل بالاترند انتخاب کنید.
- موضوعها و قالبهای پربازدیدشان را فهرست کنید.
- سؤالهایی را پیدا کنید که هیچکدام کامل جواب ندادهاند.
تمرین
برای یک موضوع اصلی، محتوای سه رقیب را بخوانید و سه چیزی را که جا انداختهاند بنویسید.
تمرین
برای یک محصول، سه کار اصلی کاربر و سه مانع خرید را از مصاحبه یا نظرها استخراج کنید.
آزمونک · سؤال ۱ از ۲
پرسونا بدون شواهد، کلیشه است.
آزمونک · سؤال ۲ از ۲
مانع، فاصلهٔ بین علاقه و اقدام است.